Salvador Dali (1904-1989), „Oko patrzące przez wizjer” (L'œil regarde par le judas), z cyklu PAMIĘTNIKI CASANOVY, 1980. Tavola VI

Akwaforta barwna na papierze Magnani di Pescia 47 x 32 cm; sygn. na płycie l.g. „Dali”; arkusz posiada oryginalną bibułę ochronną z napisem „TAVOLA VI” (tablica V); każda tablica cyklu jest przypisana do konkretnego rozdziału Pamiętników Casanovy – tablica VI do rozdziału p.t. „Il Gioco Delle Ostriche” (Gra Ostrygi).
Wydawca – Delfino Edizioni D’Arte Roma; nakład 1500 egz. ;numerowana była tylko cała teka, ta nr. 0294
Papier do przedmiotowej edycji został ręcznie wyprodukowany specjalnie do tej edycji przez firmę Magnani di Pescia założoną w 1481 roku i do chwili obecnej produkującą papier „hand made” metodami opracowanymi w XV wieku, a udoskonalonymi w wieku XVIII.
Referencje:
-The Official Catalog of the Graphic Works of Salvador Dali” by Albert Field. Ref. # 76-4 pages 32;
-Michler and Lopsinger catalog raisonné #179
Teka (Mémoires de J. Casanova de Seingalt), zawiera 14 akwafort do siedmiu wybranych opowiadań, epizodów miłosnych wyselekcjonowanych z jego wspomnień. Do każdego z 7 opowiadań przypisano po dwie pełnostronicowe tablice (ilustracje).
Tavola VI stanowi bezpośrednią ilustrację do epizodu szpiegowania i podglądania (voyeurismu) powiązanego ze słynną kolacją w garsonierze (casino) w Murano.
Oko i wizjer (judas): Przedstawia ukrytego obserwatora patSchedule przysłowiowe oko przyłożone do otworu w ścianie. W pamiętnikach Casanova opisuje, jak z polecenia partnera M.M. (ambasadora Francji, de Bernis) ukrywał się w sąsiednim pokoju i podglądał ich miłosne schadzki przez specjalnie zamontowany wizjer (judas).
Szaty zakonne: Dwie postaci w habitach odnoszą się do M.M. i jej przyjaciółki C.C. – zakonic weneckich wplątanych w ten miłosny trójkąt. Nogi i taca z ciastkiem Ilustrują zmysłową kolację (l'ambigu), podczas której potrawy i owoce serwowano w erotycznej aranżacji (często z ciała lub w oprawie intymnej zabawy).
Oto fragment, w którym Casanova opisuje doświadczenie podglądania przez ukryty wizjer podczas uczty w Murano:
„Przymierzyłem oko do judasza i ujrzałem obraz, który wprawił całą moją krew w wrzenie. Widziałem wszystko tak wyraźnie, jakbym sam brał udział w tej scenie, a świadomość, że jestem niewidzialnym świadkiem ich najskrytszych pieszczot, podwajała moją rozkosz.”
Casanova w 1765 roku przyjechał do Warszawy, gdzie został życzliwie przyjęty przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Miał nadzieję zostać sekretarzem królewskim, ale po pojedynku na pistolety w marcu 1766, w którym ciężko ranił w brzuch podstolego wielkiego koronnego Franciszka Ksawerego Branickiego (poszło o włoską tancerkę Teresę Casaci), jego życiu zaczęli poważnie zagrażać stronnicy Branickiego. Casanova musiał się ukryć w klasztorze reformatów przy ulicy Senatorskiej. Wyjechał z Polski około roku 1767, tym razem spłacając wszystkie długi (Casanova z każdego kraju wyjeżdżał pozostawiając spore długi) bo od króla Stanisława Augusta dostał na to 200 dukatów, (ok. 24 000 euro).