[Globus] - „Ziemia. Obrobił Mirosław Suchecki. Wydał J. Felkl w Pradze czeskiej”. Wydawnictwo Jana Felkla, Praga. Lata 1865-1869.

                                                            - Pierwszy globus z polskim nazewnictwem - 

[Globus] – „Ziemia. Obrobił Mirosław Suchecki. Wydał J. Felkl w Pradze czeskiej”. Wydawnictwo Jana Felkla, Praga. Lata 1865-1869.     

Drewno toczone, mosiądz, papier; średnica 8,5 cala (ok. 21 cm), obwód 75 cm, wysokość 35 cm (globus z podstawą), średnica podstawy 39 cm.
Skala mapy 1:60 mln. Jeden z pierwszych polskojęzycznych globusów Ziemi, jedyny zachowany w zbiorach polskich w wersji luksusowej (z pełnym kołem południka). Kula wsparta na drewnianej podstawie, obręcz wsparta na trzech kolumienkach, południk w formie mosiężnej obręczy. Globus sygnowany, powstał w praskiej firmie Jana Felkla (1817-1887), działającej od 1852 r. do 1952 r. (wyroby z nazewnictwem polskim produkowała do wybuchu I wojny światowej). Był to jeden z najważniejszych producentów globusów w Monarchii, którego wyroby były dopuszczone do użytku szkolnego przez władze Austro-Węgier. Felkl wyrabiał różnego rodzaju globusy, w wielu wersjach językowych. Polską terminologię opracował Mirosław Suchecki (1843-1912), syn wybitnego językoznawcy Henryka (agenta Rządu Narodowego w 1863 r. w Pradze), inżynier kolejowy, wieloletni współpracownik firmy Felkla, twórca polskiej stenografii (autor podręczników). Datowanie globusa m.in. na podstawie treści politycznej: 1. ziemie Cesarstwa Habsburgów opisane jako „Austria/Węgry” (państwo powstałe w 1867 r.); 2. na ziemiach polskich zaznaczono: Warszawę, Kraków, Lwów, Wilno, a także Wrocław i Szczecin (w edycji z lat 1865-1866 oznaczono tylko Warszawę); 3. Kanada opisana jako Ameryka Północna Brytyjska (zjednoczenie kolonii brytyjskich i powstanie Kanady to 1867 r.); 4. Australia opisana jako „Nowa Holandia. Australia”; 5. Alaska jako ziemie rosyjskie (zakup w 1867 r.). Firma Felkla działała w Pradze do 1870 r., następnie przeniosła się do pobliskiego miasta Roztoki nad Wełtawą. Globusy w języku polskim produkowała od 1861 r., wcześniej robiła to tylko firma Abel-Klinger z Norymbergi, autorem nazewnictwa był lwowski poeta Franciszek Waligórski. Ślady kornika na podstawie, patyna na mosiądzu, drobne ubytki okleiny na globusie, nieznaczne zabrudzenia, werniks pożółkły, poza tym stan dobry. Wielka rzadkość. Cenny zabytek polskiej kartografii!
Lit.: M. Taborska, Globus Felkla z zasobów klasztoru Dominikanów w Krakowie [w:] Sztuka w kręgu krakowskich dominikanów. Nowe studia, Kraków 2024